Evim Depreme Karşı Güvenli Mi?

Evim Depreme Karşı Güvenli Mi?

Vatandaşların yaşadıkları konutun deprem güvenliği ile ilgili olarak merak ettiklerini İMO Serik Temsilciliği Başkanı Ali Yılmaz’ cevapladı.

Ülke olarak bizler büyük bir üzüntüye boğan Kahramanmaraş depremleri; Pazartesi günü yaşadığımız Hatay depremleri sonrasında yaşadığımız alanlar, binalar güvenli mi? Sorusunu bir kere daha gündeme getirdi.  Yaşadıkları konutun deprem güvenliğinden şüphe eden vatandaşlar ne yapmalı? Hangi incelemeler yapılmalı? Hangi raporlar alınmalı? Binanın durumuna göre hangi işlem yapılmalı? Gibi soruları vatandaşlar merak ediyorlar.

Bina Durum Tespit Raporu

Biz de konu ile ilgili olarak İnşaat Mühendisleri Odası Serik Temsilciliği Başkanı Ali Yılmaz’a bu soruları sorduk. Yılmaz konu ile ilgi şu bilgileri verdi;

“Önce bina durum tespit raporu çıkarılmalı. Bu işlem Depremin öncesinde veya depremden sonra yapılabilir.  Yapısında gözlemlediği değişikliklere dair ve/veya şüphelerini gidermek isteyen kişiler, bina durum tespiti raporu hazırlanması için; ilgili belediyesinden binanın onaylı mimari ve betonarme projesini temin ederek YAPI alanında uzman SİM ve İTB belgesi olan inşaat mühendisine başvurur.

İnşaat Mühendisi tarafından yapılacak olan gözlemsel incelemede:

1- Yapının projesine uygun olarak yapılıp yapılmadığı tespit edilir. (Projesine uygun olmadığı tespit edilirse bkz. Bina Performans Analizi)

2-Mevcut çatlakların yeri ve durumu incelenir.

3-Beton kabuk bölgesinde oluşan çatlaklar belirlenerek, korozyona uğramış donatının durumu tespit edilir.

4-Binada hareket olup olmadığı şüphesi değerlendirilir.

5-İncelemeyi yapan İnşaat Mühendisi taşıyıcı sistem düzensizlikleri, çatlaklar, korozyon, oturma vs. durumlarını inceler, bunun yanı sıra basit hesaplar yaparak ön izlenim ve değerlendirmelerini “ön izlenim” ayrıntısında ortaya koyar. Bina Durum Tespit Raporu hazırlanarak ileri düzey inceleme gerekip gerekmediğine karar verilir.

Bina Performans Analizi

Bu işlem de depremin öncesinde veya depremden sonra yapılabilir.

İleri düzey inceleme gerekirse: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (2018)’e göre;

1- Taşıyıcı sistemden yeterli sayıda karot numunesi alınır.

2- Taşıyıcı sistemde yeterli sayıda donatı tespiti yapılır.

3- Detaylı rölöve çalışması yapılır.

4- Zemin etüd raporu hazırlanır.

Tüm veriler kullanılarak, TBDY 2018 ilgili bölüm esaslarına uygun olarak analiz yapılır. Deprem esnasında taşıyıcı sistemin görebileceği hasarlar bilgisayar ortamında tahmin edilir ve binanın performansı ortaya konur.

Güçlendirme

Yapı güvenliğinin sağlanması için güçlendirme tercih edilirse:

1-Taşıyıcı sistemin tümü dikkate alınarak, taşıyıcı sisteme perde eklemeye, taşıyıcı sistem elemanlarının güçlendirilmesi yöntemlerine karar verilir ve güçlendirme uygulama projesi hazırlanır. İlgili belediyesine güçlendirme ruhsatı başvurunda bulunulur.

2-Güçlendirme maliyeti yapının durumuna göre değişiklik gösterebilir.

3-Uygulama aşamasında iş sağlığı ve iş güvenliği açısından yapının boşaltılması tercih edilir.

4-İnşaat aşamasında şantiye şefi olarak İnşaat Mühendisinin (tercihen tecrübeli) görevlendirilmesi gerekmektedir.

5-Uygulamanın yapı denetim firmaları tarafından denetlenmesi zorunludur.

6-Güçlendirme Projeleri, SİM/ İTB sahibi İnşaat Mühendisleri tarafından hazırlanır.

Riskli Bina Tespiti

Depremin öncesinde veya depremden sonra yapılabilir.

1-6306 Sayılı Kentsel Dönüşüm Kanunu Kapsamında yapılır. Bina sahipleri (kat malikleri) Kentsel Dönüşüm Kanunu kapsamında binalarını yıkıp yenilemeye karar verdikten ve bu doğrultuda hazırlıklarını yaptıktan sonra bu raporun çalışmasını başlatmaları daha uygun olur.

2-Binanın riskli olup olmadığı tespiti için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı sitesindeki lisanslı kuruluşlara başvurulması gerekir.

3-Zemin katta bulunan taşıyıcı sistem üzerinden yeterli sayıda karot numunesi alınarak Beton kalitesi tespit edilir. Taşıyıcı sistemde yeterli sayıda donatı tespiti yapılır. (6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğine göre analiz raporu hazırlanır).

4-Binanın depreme karşı dayanıklı olup olmadığı bilgisini vermez. Kentsel dönüşüm yasası kapsamında binanın yıkılması gerekip gerekmediğini tespit eder.

5-Yapının Riskli Yapı olarak tespit edilmesi halinde yıkım süreci başlar.

Hasar Tespit Çalışması

Depremden hemen sonra yapılır.

1- Resmi olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği müdürlüğü tarafından yapılır.

2-Detaylı analiz ve testler yapılmadan gözlemsel olarak yapılır.

3-Binanın depremden kaynaklı hasar alıp almadığı tespit edilir.

4-Hasarsız, Hafif Hasarlı, Orta Hasarlı ya da Ağır Hasarlı olarak sınıflandırılır.”