Yazı Detayı
13 Şubat 2019 - Çarşamba 03:28 Bu yazı 210 kez okundu
 
“Bir Garip Orhan Veli”
A. Bayar - İnsana Yolculuk
 
 

 Babası müzisyen Veli Bey bir süre Ankara Radyosunda müdürlük yapmıştır. İstanbul Beşiktaş’ta başlayan eğitim yaşamına Ankara’da devam etmiştir. Lise eğitimi sırasında Orhan Veli’ye başta A. Hamdi Tanpınar olmak üzere edebiyat öğretmenlerinin ciddi katkıları olmuştur.  Lisedeki en yakın arkadaşları Oktay Rifat, Melih Cevdet’tir. Lisede edebiyat dergisi çıkaran bu üç kafadarın dostluğu Orhan Veli’nin hazin ölümüne kadar devam edecektir. Memurdur, kıt kanaat geçinir. Şairimiz, gece vakti  (belediyenin açtığı ve etrafında hiçbir koruyucu önlemin alınmadığı) bir çukura düşer, başı zedelenir. İki gün sonra beynindeki damar çatlaması sebebiyle yaşama veda eder.

“Heeey 

Ne duruyorsun be, at kendini denize: 

Geride bekleyenin varmış, aldırma; 

Görmüyor musun, Her yanda hürriyet; 

Yelken ol, kürek ol, dümen ol, balık ol, su ol; 

Git gidebildiğin yere...”  dizeleriyle kimi zaman özgürlüğün altını çizerken kimi zaman da aşağıdaki “Bedava” şiirinde olduğu gibi toplumsal sıkıntıları dile getirir.

BEDAVA

Bedava yaşıyoruz, bedava;

Hava bedava, bulut bedava;

Dere tepe bedava;

Yağmur çamur bedava;

Otomobillerin dışı,

Sinemaların kapısı,

Camekanlar bedava;

Peynir ekmek değil ama

Acı su bedava;

Kelle fiyatına hürriyet,

Esirlik bedava;

Bedava yaşıyoruz, bedava.

 

 O döneme kadar kimsenin kullanmayı göze alamadığı sözcüklere rastlarsınız şiirinde. Sıradan insanın sıradan yaşamı ve duyguları Orhan Veli’nin dizeleriyle can bulmuştur. 

KİTABE-İ SENG-İ MEZAR 

Hiçbir şeyden çekmedi dünyada 

Nasırdan çektiği kadar. 

Hatta çirkin yaratıldığından bile 

O kadar müteessir değildi. 

Ayakkabısı vurmadığı zamanlarda 

Anmazdı ama Allah'ın adını 

Günahkâr da sayılmazdı 

Yazık oldu Süleyman Efendi'ye... 

  Şiirleri İngilizce, Fransızca, Rusça, Yunanca gibi çeşitli dillere çevrildi.  Bestelenen şiirleri hiç de az değildir. Son olarak Fazıl Say, “İlk Şarkılar” adlı çalışmasında onun iki şiirine yer vermiştir. 

  “Garip Akımı” hareketiyle edebiyatımıza iz bırakan Orhan Veli, şiiri süsten ve gösterişten uzaklaştırmıştır; kimsenin dikkatini çekmeyen “Garip”(yoksul) Süleyman’ı Türk şiirine taşımıştır. Gariplerin ve garipliğin sesi olan Orhan Veli, dizeleriyle aramızda yaşamaya devam edecektir. 

 

A. Bayar diğer yazıları

Memleket İsterim

 
Etiketler:
Yorumlar
Haber Yazılımı